وزیر نفت: همه واگذاری‌های پتروشیمی رد دیون بوده است



وزیر نفت: همه واگذاری‌های پتروشیمی رد دیون بوده است

این اولین جمله بیژن زنگنه در جمع  نمایندگان بخش خصوصی در اتاق بازرگانی تهران است.همان ها که نفتی ها همیشه گله دارند که چرا در حوزه نفت هیچ سرمایه گذار داخلی به طور جدی وارد این صنعت نمی شود.زنگنه امروز مهمان اتاق بازرگانی و صنایع و معادن استان تهران بود. او به نمایندگان بخش خصوصی که آمده بودند،وزیر نفت را بعد از برجام و مذاکرات او با خارجی ها ببینند و از قراردادهای جدید نفت و قیمت های نفتی که کل اقتصاد ایران را تحت تاثیر قرار داده،تحلیل بشنوند،به صراحت گفت:«حمایت من از بخش خصوصی به این معنی نیست که از خصولتی ها حمایت می کنم.به عنوان وزیر نفت وظیفه دارم از خصولتی‌ها، حقوقشان و تداوم سرمایه‌گذاری آنها صیانت کنم، مطمئنا بابد حقوق آن ها صیانت شود اما در محور حمایت قرار نمی گیرند؛ چرا که باید از بخش خصوصی که تضعیف شده است حمایت شود.»
زنگنه با ذکر این مثال که  تامین اجتماعی بهترین خصولتی است اما نگاه ملی دارد،گفت:« هیچ مخالفتی با خصوصی سازی صنعت نفت و پتروشیمی ندارم اما از این صنعت چیزی جز چاه‌های نفت نمانده که بخواهیم به بخش خصوصی واگذار کنیم. آنچه در گذشته اتفاق افتاده خصوصی سازی نبوده است. امروز همه اتانول و آمونیاک توسط یک نفر در کشور اداره می شود. این افراد بخش خصوصی نیستند چون با حکم یک وزیر بر سر این کار آمده است.»
زنگنه گفت: «به صنعت پتروشیمی در کشور ضربات بنیان افکنی وارد شده است و آن را از درون متلاشی کردند.حال آنکه در دنیا همه صنعت پتروشیمی شان را بزرگ میکنند ولی ما صنعت مان را تکه پاره کردیم برای همین دیگر امکان رقابت ندارد. پتروشیمی ما حتی در قیاس منطقه ای کوچک است. اکنون هم باید با قبول وضعیت فعلی راه را باز کنیم تا صنعت پتروشیمی مان بزرگ شود.»
وزیر نفت در میانه صحبت های خود گریزی هم به داستان پرچالش نرخ خوراک پتروشیمی‌ها اشاره کرد وبا ریختن آب پاکی روی دست کسانی که می گویند نرخ را کم کنید، گفت:« من نمی‌توانم به پالایشگاه‌ها دستور بدهم در قیمت خود به پتروشیمی‌ها تخفیف بدهند. این که پتروشیمی‌ها می‌گویند سود کم شده است بروند پالایشگاه‌ها، پتروشیمی‌ها و شرکت‌های نفتی بین‌المللی را ببینند. بورس را نمی‌توانید با یک نرخ خوراک پتروشیمی سودده کنید.»
از بغضی که ترکید
بغض زنگنه ترکید.شاید مدتها بود که به دنبال جایی می گشت که اینگونه سخن بگوید.اوگفت:« آدم که اشرف مخلوقات است می‌میرد چرا یک بنگاه یا یک صنعت نباید بمیرد؟ نخست وزیر ژاپن زمانی اعلام کرد که از پایین آمدن نرخ ورشکستگی بنگاه‌ها نگران شده، چون مشخص می‌کند که رقابت کم شده است. نمی‌شود که برای حفظ پتروشیمی مکررا نرخ خوراک را پایین بیاوریم. من نمی‌توانم به پالایشگاه‌ها دستور بدهم. قاطع بگویم حتی یک پالایشگاه خصوصی‌سازی نشده است. همه این خصوصی‌سازی‌ها رد دیون بوده است. هبچ قصابی فقط گوشت لخم نمی‌فروشد. گوشت با استخوان است. ریش و موهایم در جمهوری اسلامی سفید شده است. من دنبال محبوبیت نیستم. دنبال مرده باد، زنده باد نیستم.دائم به من فشار می‌آورند که قیمت را پایین بیاور. قیمت را بالا ببر. من بلندمدت را می‌بینم. تنها هدفم این است که مردم در بلندمدت منتفع شوند.»
وزیر 63 ساله کابینه حسن روحانی که بیش از 22 سال سابقه وزارت در جمهوری اسلامی ایران را در کارنامه خود دارد،در این نشست خطاب به هیات نمایندگان اتاق تهران گفت:« من مسوول توسعه پتروشیمی هستم. خودم را مسوول می‌دانم اما زیر فشار کوتاه نمی‌آیم. قیمت خوراکی تعیین می‌کنیم که 10 سال بماند. من باید از منافع ملت دفاع کنم. من نمی‌توانم به یک طرف غش کنم.
او گفت:« بعضی ها می گویند زنگنه عاشق انگلیسی ها است و اصلا خودش انگلیسی است و عوامل انگلیسی ها را اجرا میکند و حاضر نیست با ایرانی ها کار کند. می گویند برای سرمایه گذاری برویم از صندوق توسعه پول بگیریم اما مگر واقعا صندوق توسعه چقدر پول دارد؟ ما برای اینکه صاحب برند شویم و محصول مان را صادر کنیم باید حتما تعامل داشته باشیم و برون زا عمل کنیم.
بخش خصوصی چگونه کمک کند؟
مطالبات بخش خصوصی از دولت موضوع چالش برانگیز بخش خصوصی از نفتی هاست.زنگنه در بخش دیگری از نشست خود با نمایندگان بخش خصوصی که صبح امروز در اتاق تهران برگزار شد،گفت:«  1.8 میلیارد دلار به شرکت صدرا داده شده اما یک ریال کار به وزارت نفت تحویل نشده است. این رقم برابر قرارداد هم داده شده اما هیچ پایه و اساسی ندارد. یک فاز پارس جنوبی را با یک میلیارد دلار به خارجی‌ها دادیم حال آنکه برای همان 3.7 میلیارد دلار به ایرانی دادیم که هنوز کاری انجام نداده اند. در ساخت تجهیزات بنای ما این است که هر چه در داخل ساخته شود از بیرون نخریم و اجازه ندهم تجهیزاتی که در داخل وجود دارد از خارج وازد شود.اما این کار به شرط رقابت است. اینکه تولیدکننده تجهیزات بگوید از من بخر به دو برابر قیمت قابل قبول نیست. چرا؟ مگر نمی‌گویید نیروی کار ارزان دارید و مزیت دارید، پس چرا دو برابر قیمت؟ من از تولیدکننده داخلی حمایت می‌کنم به شرطی که با کیفیت بین‌المللی و بعد از تحریم با برند باشد.»
خدا را شکر ما بابک زنجانی نداشتیم
او سپس به داستان فروش نفت و ماجرای بابک زنجانی هم گریزی زد و گفت:« من مشکلی ندارم که شرکت‌های بخش خصوصی ایرانی بیایند و نفت بفروشندبرای فروش نفت و فراورده ها معتقدم شرکت ها باید تقویت شوند و در فروش نفت سهیم شوند اما به غیر از قوائد بابک زنجانی؛ اینکه بگویم یک نفر پسر خوب و  کار کننده مثبتی است پس می تواند برود نفت بفروشد،این قائده اشتباهی است. ما حتما دنبال این هستیم که هیچ بابک زنجانی دیگری به وجود نیاید. خدا را شکر می‌کنم که در این دوره بابک زنجانی ایجاد نشده است.»
زنگنه در بخش دیگری از صحبت هایش به چگونگی قرارداد های نفتی اشاره کرد و گفت: «در این زمینه چند کار و قرارداد مختلف وجود دارد. کارهای EPC در گذشته وجود داشته است و ادامه پیدا خواهد کرد. کارهای OEC که زمینه کار در آن ها خدمات نفتی است. وی افزود: اما کار و قراردادهای جدیدی که نداریم شرکت های Exploration Production است. شرکت هایی که مهندسی مخزن،مدیریت پروژه و فاینانس را همزمان انجام می دهند.»
او اضافه کرد:« شرکت‌های توتال و انی و شل و مانند اینها مهندسی مخزن، مدیریت پروژه و تامین مالی می‌کنند. بقیه کارها را همه با مناقصه واگذار می‌کنند. ما چنین شرکت‌هایی می‌خواهیم. ما شرکت exploration and production می‌خواهیم. اینها قرارداد می‌بندند و بعد کارها را به پیمانکار واگذار می‌کنند. خودشان مدیریت می‌کنند و پول می‌آورند. خودشان هزینه نمی‌کنند اما منابع جذب می کنند. ما از همه شرکت‌های خارجی خواستیم یک شریک ایرانی در کنارشان داشته باشند. هدف ما پول شرکت ایرانی نیست، حضور شرکت ایرانی است. در کنار این شرکت‌های معتبر خارجی یاد بگیرند.در هر صورت باید بین فعالیت‌ها تمایز قایل شوید، چون کار پیمانکار با کار موسسه مالی متفاوت است. »
پمپ بنزین های اضافه
وزیر نفت در ادامه نشست صبح امروز خود با فعالان بخش خصوصی در اتاق تهران به وضعیت جایگاه های بنزین اشاره کرد و گفت:« ما معتقدیم 4 هزار جایگاه بنزین را به 30 برند تبدیل کنیم و بعد قیمت ها را آزاد کنیم.بخص خصوصی اینگونه می تواند فعال شود. جایگاه های ما همه برای افراد حقیقی هستند و هیچ اطمینانی نسبت به کیفیت شان وجود ندارد و مردم مجبورند با هر کیفیتی که جایگاه داران سوخت را عرضه کنند آن را بخرند. واقعا چطور می شود چهار هزار جایگاه را کنترل کرد.درحالی که ما با چهارهزار مالک طرف هستیم، چرا یک برند نمی‌آید 30 تا 50 جایگاه برند داشته باشد؟ یک جایگاه هست مثلا برای آقای فلانی که اگر خدای ناکرده فوت کند، ناگهان همه چیز به هم می‌ریزد. ما نمی‌توانیم پول بدهیم تا انحصار وراثت نشود.بچه‌های مرحوم اختلاف پیدا می‌کنند.پول کارگر پرداخت نمی‌شود، چون ما نمی‌توانیم پول بدهیم و آن وقت جایگاه تعطیل می‌شود.کجای دنیا شما با این همه جایگاه‌دار طرف هستید؟ همه جایگاه‌داران شخص حقیقی هستند.خبری از شخص حقوقی نیست.»
 بنزین سه نرخی
وزیر نفت همچنین از طرح ویژه وزارت نفت برای آزادسازی قیمت بنزین خبر داد و گفت: «براساس این طرح، جایگاه‌های عرضه سوخت به سه کلاس تبدیل می‌شوند و تنها جایگاه‌های کلاس سه، بنزین را به قیمت دولتی خواهند فروخت.براساس طرحی که وزارت نفت در دست بررسی دارد، جایگاه‌های عرضه‌کننده بنزین به سه کلاس تقسیم بندی خواهند شد. در چنین شرایطی تنها جایگاه‌های کلاس سه بنزین را به نرخ دولتی می‌فروشند و بقیه نیز می‌توانند در یک بازار رقابتی بنزین را عرضه کنند.»
او گفت:« وزارت نفت مخالف فروش بنزین توسط جایگاه‌های بخش خصوصی نیست اما معتقد است که باید برندسازی صورت بگیرد و اگر چه مالکیت به دست جایگاه‌داران باشد اما تحت برندهای خاصی فعالیت کنند. هفته آتی نیز جلسه‌ای در این رابطه خواهیم داشت تا بتوانیم برندها را در سطح جایگاه‌ها فعال کنیم، ضمن اینکه جایگاه‌داران خود می‌توانند بنزین را از مخازن بنزین تحویل بگیرند اما هدف ما این است که بخش خصوصی واقعی در این زمینه فعال شود.»
فقط ما گاز داریم
وزیر نفت به گاز هم گریزی زد و خطاب به اعضای هیات نمایندگان اتاق تهران گفت:«در اوایل انقلاب گفتیم اقتصادی می‌سازیم که هم خوبی‌های اقتصاد سرمایه‌داری را دارد و هم خوبی‌های اقتصاد سوسیالیستی. حالا اقتصادی ساختیم که خوبی‌های هیچ‌کدام را ندارد و بدهی‌های هر دو را هم دارد.بدانید که ایران تنها کشوری که در آینده در منطقه گاز صادرات گاز دارد، ایران است.قطر دیگر گازی برای صادرات ندارد.صادرات گاز با انتقال زمینی و لوله به اروپا به صرفه نیست. اولویت برای صادرات کشورهای همسایه است.
و خط لوله که صلح بود
وزیر نفت می گوید:« فاتحه خط لوله صلح خوانده شده است؛ وقتی تامین کننده نباشد کاری پیش نمی‌رود. طرف هندی به من گفت من به دشمنم پول نمی‌دهم. پاکستان هم پولی برای اجرای این پروژه نداشت. هند حاضر بود گاز را گرانتر بخرد اما فاینانس پاکستان را نکند. با برگزاری مراسم که خط لوله درست نمی‌شود. بیایید الان هم مراسم صادرات گاز به اروپا بگیریم. آیا گاز به اروپا می‌رود؟»

وزیر نفت: همه واگذاری‌های پتروشیمی رد دیون بوده است